بررسی تاثیر ساختمان های سبز بر آلودگی شهر مشهد

چکیده

رشد شتابان شهرنشینی، افزایش ساخت‌وسازهای شهری و مصرف فزاینده انرژی‌های فسیلی در دهه‌های اخیر، موجب تشدید آلودگی هوا و کاهش کیفیت زیست‌محیطی در کلان‌شهرهای ایران شده است. شهر مشهد به‌عنوان دومین کلان‌شهر کشور، به دلیل شرایط اقلیمی نیمه‌خشک، رشد جمعیت، تمرکز فعالیت‌های شهری و بروز پدیده وارونگی دما، با چالش‌های جدی آلودگی هوا مواجه است. در این میان، ساختمان‌ها سهم قابل توجهی در مصرف انرژی و تولید آلاینده‌های جوی دارند و می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در تشدید یا کاهش آلودگی ایفا کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ساختمان‌های سبز در کاهش آلودگی هوای شهر مشهد انجام شده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و از نوع مقایسه‌ای است. جامعه آماری شامل 60 ساختمان در شهر مشهد است که 30 مورد از آن‌ها دارای شاخص‌های طراحی سبز و 30 مورد دیگر ساختمان‌های معمولی هستند. داده‌های مربوط به پنج آلاینده اصلی شامل PM2.5، PM10، CO، NO2 و SO2 از طریق اطلاعات سازمان حفاظت محیط زیست خراسان رضوی در سال 1403 گردآوری شده است. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام گرفت. نتایج نشان داد که میانگین غلظت آلاینده‌ها در ساختمان‌های سبز حدود 30 درصد کمتر از ساختمان‌های معمولی است. این یافته‌ها بیانگر نقش مؤثر طراحی سبز در کاهش آلودگی هوا، بهبود کیفیت زیست‌محیطی و ارتقای پایداری شهری در کلان‌شهر مشهد است. نتایج پژوهش می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری شهری، تدوین ضوابط طراحی و توسعه معماری پایدار در اقلیم‌های مشابه باشد.