تحلیل مدل‌های درآمدی در خدمات شهر هوشمند: رویکردی بر مشارکت عمومی-خصوصی (PPP)

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، تحلیل عمیق مدل‌های درآمدی در خدمات شهر هوشمند با تمرکز بر سازوکار مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) است. با توجه به ماهیت پیچیده و چندوجهی موضوع، از رویکرد کیفی و راهبرد تحلیل مضمون استفاده شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۲ نفر از خبرگان کلیدی شامل مدیران ارشد بخش عمومی، سرمایه‌گذاران و مدیران بخش خصوصی و اساتید دانشگاهی گردآوری و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان‌دهنده یک تحول پارادایمی از مدل‌های درآمدی مستقیم و سنتی به سمت مدل‌های غیرمستقیم و پیچیده، مبتنی بر خلق ارزش از داده، صرفه‌جویی در هزینه‌ها و ایجاد بازارهای ثانویه است. این پژوهش آشکار می‌سازد که موفقیت مشارکت‌ها درگرو گذار از نگاه «پیمانکاری» به «شراکت واقعی» بوده و نیازمند ساختارهایی مبتنی بر «تسهیم متقارن ریسک» است. حاکمیت داده و حفظ مالکیت عمومی آن، در کنار انعطاف‌پذیری قراردادها، به‌عنوان الزامات حیاتی شناسایی شدند. درنهایت، تحقیق یک مدل مفهومی ارائه می‌دهد که در آن، دستیابی به پایداری چندبعدی (اقتصادی، اجتماعی و نهادی) به‌عنوان هدف غایی، منوط به وجود یک «محیط توانمندساز» شامل ثبات قانونی، سیاسی و زیرساخت‌های فناورانه است. این مطالعه چارچوبی برای سیاست‌گذاران و فعالان این حوزه جهت طراحی مدل‌های درآمدی منصفانه، پایدار و انطباق‌پذیر فراهم می‌آورد که منافع عمومی را با سودآوری بخش خصوصی همسو می‌سازد.