طراحی مدل مدیریت بحران عملیات غواصی با رویکرد حکمرانی دیجیتال و فناوری‌های هوشمند

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی مدل مدیریت بحران عملیات غواصی با رویکرد حکمرانی دیجیتال و فناوری‌های هوشمند بود. با توجه به ماهیت پرریسک عملیات غواصی و نقش تعیین‌کننده داده، هماهنگی نهادی و قابلیت‌های فناورانه در پیشگیری و پاسخ‌گویی، این مطالعه با رویکرد کیفی اکتشافی و تحلیل تماتیک انجام شد (گلیزر و همکاران، ۲۰۱۱). جامعه پژوهش شامل خبرگان دانشگاهی و اجرایی مرتبط با مدیریت بحران، حکمرانی دیجیتال/شهر هوشمند، ایمنی عملیات دریایی و مجریان عملیات غواصی بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت و درنهایت داده‌های حاصل از ۱۹ مصاحبه نیمه‌ساختارمند تحلیل شد. به‌منظور افزایش اعتمادپذیری، از بازبینی اعضا، بازنگری متخصصان و توافق بین کدگذاران استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد مدل مدیریت بحران عملیات غواصی در قالب چهار مضمون فراگیر قابل تبیین است: سطح عملیاتی، سطح مدیریتی، سطح حکمرانی و سطح فناوری. در سطح عملیاتی، آمادگی تیمی، ارزیابی صلاحیت، مدیریت تجهیزات و پایش محیط به‌عنوان عوامل کاهش ریسک شناسایی شد. در سطح مدیریتی، شکل‌دهی زنجیره فرماندهی، مرکز کنترل عملیات، ثبت و تحلیل داده‌های مأموریت و توانمندسازی آموزشی نقش محوری داشت. در سطح حکمرانی، استانداردسازی، تنظیم‌گری دیجیتال، حکمرانی داده، حفاظت از اطلاعات حساس و همکاری بین سازمانی به‌عنوان بنیان‌های پاسخ‌گویی و یادگیری نهادی استخراج شد. در سطح فناوری نیز زیرساخت‌های ارتباطی پایدار، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، رایانش ابری، داشبوردهای مدیریتی و دوقلوی دیجیتال به‌عنوان توانمندساز تصمیم‌گیری پیش‌نگر و پاسخ سریع مطرح گردید. نتیجه پژوهش یک چارچوب یکپارچه داده‌محور ارائه می‌دهد که می‌تواند با تبدیل داده به تصمیم و ایجاد هماهنگی نهادی، تاب‌آوری و ایمنی عملیات غواصی را ارتقا دهد.